Wat is een polsbreuk?

De pols bestaat uit acht kleine handwortelbeentjes en twee onderarmbeenderen: het spaakbeen (radius) en de ellepijp (ulna). Samen zorgen deze botten ervoor dat u uw pols kunt buigen, strekken, zijwaarts bewegen en draaien.

Een polsbreuk ontstaat meestal wanneer u op een uitgestrekte hand valt. Ook bij een verkeersongeval of een val van een hoogte kan de pols breken. Bij mensen met botontkalking (osteoporose) zijn de botten brozer, waardoor een breuk gemakkelijker kan ontstaan.

Het spaakbeen is het bot dat het vaakst breekt ter hoogte van de pols. Dit wordt een distale radiusfractuur genoemd.

Wat zijn de symptomen van een polsbreuk?

Een polsbreuk kan verschillende klachten veroorzaken:

· Pijn ter hoogte van de pols, vooral bij beweging.

· Zwelling en soms een blauwe verkleuring.

· Moeite om de hand en pols normaal te gebruiken.

· Een zichtbare vervorming van de pols, waarbij de pols scheef kan staan.

Niet elke polsbreuk veroorzaakt een zichtbare vervorming. Bij een breuk van een van de kleine handwortelbeentjes, zoals het scafoïd (scheepvormig beentje), kan de pols er aan de buitenkant vrijwel normaal uitzien.

Welke soorten polsbreuken bestaan er?

Niet alle polsbreuken zijn even ernstig. Bij een eenvoudige breuk blijven de botstukken mooi op hun plaats. Bij een verplaatste breuk zijn de botstukken verschoven en kan de pols scheef staan.

Sommige breuken zijn stabiel, terwijl bij andere breuken de botstukken gemakkelijk opnieuw kunnen verschuiven. Soms loopt de breuk door tot in het gewricht of is het bot in meerdere stukken gebroken.

Bij een open breuk is er een wonde waarbij het gebroken bot in verbinding staat met de buitenwereld. Hierdoor bestaat er een verhoogd risico op infectie. Een open breuk vereist dringende medische verzorging.

Hoe wordt een polsbreuk vastgesteld?

De arts onderzoekt uw pols en beoordeelt de pijn, zwelling, beweeglijkheid en eventuele vervorming.

Meestal wordt een radiografie (röntgenfoto) gemaakt om de breuk zichtbaar te maken. Op deze beelden kan de arts beoordelen waar de breuk zich bevindt, of de botstukken verplaatst zijn en of het gewricht betrokken is.

Soms is aanvullend onderzoek nodig. Een CT-scan geeft een gedetailleerder beeld van de botstukken en is vooral nuttig bij complexe breuken.

Hoe wordt een polsbreuk behandeld?

De behandeling hangt af van de plaats en de ernst van de breuk, de stand van de botstukken en de stabiliteit van de pols.

Ook uw leeftijd, algemene gezondheid, dagelijkse activiteiten, beroep en eventuele bestaande gewrichtsslijtage spelen een rol bij de keuze van de behandeling.

1. Behandeling zonder operatie

Wanneer de botstukken goed op hun plaats staan en de breuk voldoende stabiel is, kan een behandeling met een spalk of gipsverband volstaan.

Als de botstukken verplaatst zijn, kan de arts proberen ze opnieuw in de juiste positie te brengen. Dit wordt een reductie genoemd. Nadien wordt de pols met een gipsverband of spalk geïmmobiliseerd, zodat het bot kan genezen.

Tijdens de genezing kunnen controlefoto’s nodig zijn om na te gaan of de botstukken goed op hun plaats blijven.

2. Operatieve behandeling

Bij bepaalde polsbreuken is een operatie nodig om de botstukken opnieuw in de juiste positie te brengen en voldoende stevig vast te zetten.

Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn wanneer de breuk sterk verplaatst is, de botstukken niet stabiel blijven of het gewrichtsoppervlak beschadigd is.

Afhankelijk van het type breuk kan de chirurg verschillende technieken gebruiken.

Plaat en schroeven

Bij deze techniek worden de botstukken in de juiste positie gebracht en vastgezet met een metalen plaat en schroeven. Hierdoor wordt de breuk gestabiliseerd terwijl het bot geneest.

Metalen pinnen

Bij bepaalde breuken kunnen metalen pinnen worden gebruikt om de botstukken op hun plaats te houden.

Externe fixatie

Bij complexe breuken kan een uitwendig metalen frame worden gebruikt. Dit frame wordt met pinnen aan het bot bevestigd en houdt de botstukken in de juiste positie tijdens de genezing.

In bepaalde gevallen kan de chirurg ook een kijkoperatie (artroscopie) uitvoeren om het gewricht beter te beoordelen of bijkomende letsels te behandelen.

Bij zeer ernstige breuken kan er bot ontbreken of kan het bot zo sterk verbrijzeld zijn dat een bottransplantatie nodig is. Hierbij wordt bot van een andere plaats in het lichaam gebruikt om het botdefect op te vullen. Soms kan hiervoor ook donorbot of synthetisch botvervangend materiaal worden gebruikt.

Uw handchirurg bespreekt met u welke behandeling het meest geschikt is voor uw specifieke breuk.

Hoe verloopt het herstel na een polsbreuk?

De duur van het herstel hangt af van de ernst van de breuk, de gekozen behandeling en eventuele bijkomende letsels.

Bewegen van de vingers

Tijdens de genezing is het belangrijk om uw vingers regelmatig te bewegen, tenzij uw arts dit omwille van bijkomende letsels tijdelijk afraadt.

Door de vingers te bewegen, voorkomt u dat ze stijf worden en bevordert u het herstel van de handfunctie.

Kinesitherapie en handrevalidatie

Zodra de breuk voldoende stabiel is, mag u geleidelijk opnieuw beginnen met het bewegen van de pols. Uw arts bepaalt wanneer dit veilig kan gebeuren.

Kinesitherapie of gespecialiseerde handtherapie kan helpen om de beweeglijkheid, spierkracht en normale functie van de hand en pols te herstellen, maar is zeker niet altijd noodzakelijk.

Het is belangrijk om de oefeningen geleidelijk op te bouwen en de instructies van uw behandelende arts en therapeut te volgen.

Wat mag u verwachten na de behandeling?

De meeste polsbreuken genezen goed, maar het herstel kan meerdere maanden duren. De snelheid en mate van herstel verschillen van persoon tot persoon. Sommige patiënten blijven na de genezing last hebben van stijfheid, pijn of een verminderde beweeglijkheid van de pols.

Wanneer het gewrichtsoppervlak ernstig beschadigd is, kan op langere termijn slijtage van het gewricht (artrose) ontstaan. Bij complexe breuken of blijvende klachten kan soms een bijkomende behandeling of een nieuwe operatie noodzakelijk zijn.

Heeft u een polsbreuk opgelopen? Uw handchirurg kan op basis van het klinisch onderzoek en de radiografische beelden beoordelen welke behandeling voor u het meest aangewezen is en welk herstel u mag verwachten.